Co roku na święta kupuje się paczki błyszczących ozdób, a potem połowa z nich pęka albo ląduje na dnie pudełka. Da się podejść do tego inaczej: wiele dekoracji choinkowych można zrobić z rzeczy, które zwykle trafiają do kosza. To nie jest wersja „na przeczekanie”, tylko sposób na tańsze, bardziej osobiste i naprawdę estetyczne ozdoby. W praktyce najlepiej wypadają projekty proste, oparte na papierze, szkle, metalu i naturalnych dodatkach. Efekt bywa zaskakująco dobry, pod warunkiem że nie próbuje się zrobić wszystkiego naraz.
Co warto zbierać przed robieniem ozdób
Recyklingowe dekoracje nie zaczynają się od kleju na stole, tylko od sensownego przeglądu tego, co już jest w domu. Najwięcej dają rzeczy lekkie, łatwe do cięcia i takie, które da się bezpiecznie zawiesić na gałązce. Nie wszystko jednak ma sens. Plastik po jogurtach zwykle wygląda tanio, a grube opakowania po chemii trudno dobrze domyć i zamaskować.
Lepiej postawić na materiały, które same w sobie mają przyjemną fakturę albo neutralny kolor. Wtedy nawet prosta forma wygląda schludnie, bez potrzeby dokładania brokatu na siłę.
- kartony po przesyłkach i pudełka po butach,
- papier pakowy, stare książki, nuty, gazety o ładnym druku,
- słoiczki po deserach i małe butelki,
- kapsle, zakrętki, druciki,
- sznurek jutowy, wstążki z prezentów, resztki tkanin,
- suszone plasterki pomarańczy, laski cynamonu, szyszki.
Najlepiej wyglądają ozdoby z 2-3 materiałów i w ograniczonej palecie kolorów. Recykling nie musi oznaczać wizualnego chaosu.
Papier i tektura: najprostszy materiał, który daje najlepszy efekt
Łańcuchy, gwiazdy i rozetki bez tandetnego efektu
Stary papier ma jedną dużą przewagę: jest lekki. Dzięki temu nawet większe dekoracje nie obciążają gałązek, a przy okazji łatwo je przechowywać. Z kartonu po paczce można wycinać gwiazdy, księżyce i proste zawieszki, a potem okleić je papierem pakowym albo fragmentami starych gazet.
Dobrym ruchem jest pozostawienie widocznych krawędzi tektury. Taki detal wygląda surowo, ale celowo, zwłaszcza na choince w stylu skandynawskim albo rustykalnym. Jeśli dekoracja ma być bardziej świąteczna, wystarczy cienka warstwa białej farby i delikatne przetarcie papierem ściernym.
Rozetki z kartek książki albo nut robi się szybko, a wyglądają lepiej niż większość gotowych zawieszek z marketu. Wystarczy złożyć papier w harmonijkę, związać na środku i rozchylić boki. Takie ozdoby dobrze wyglądają pojedynczo, ale jeszcze lepiej w małych grupach po 3 sztuki.
Z papieru sprawdzają się też łańcuchy, tylko nie te klasyczne, kolorowe ogniwa z przedszkola. Ciekawiej wychodzą paski z papieru kraftowego, resztek tapety albo cienkiego kartonu zszywane małym zszywaczem. Prosta forma, zero przesady, a choinka od razu wygląda spójniej.
Kapsle, zakrętki i metalowe drobiazgi można wykorzystać lepiej, niż się wydaje
Bombki z zakrętek i zawieszki z kapsli
Metalowe elementy mają dwie zalety: odbijają światło i same dodają dekoracjom charakteru. Duże zakrętki od słoików można zmienić w płaskie bombki. Do środka wystarczy wkleić skrawek materiału, gałązkę świerku z papieru, suszoną pomarańczę albo małą kompozycję z cynamonu i sznurka.
Kapsle dobrze sprawdzają się jako miniwianuszki i małe zawieszki. Po spłaszczeniu młotkiem wyglądają mniej „garażowo”, a bardziej dekoracyjnie. Można je pomalować matową farbą akrylową albo zostawić lekko starte, jeśli choinka ma wyglądać bardziej naturalnie niż błyszcząco.
Przy metalu ważny jest umiar. Jeśli na jednej choince pojawi się zbyt dużo srebrnych i złotych powierzchni, efekt robi się ciężki. Lepiej połączyć metal z papierem, jutą albo drewnianym koralikiem. Taki kontrast zwykle wygląda po prostu lepiej.
Do zawieszania wystarcza cienki drucik florystyczny albo mocna nić. Nie warto wiercić otworów na siłę w grubych zakrętkach, jeśli można owinąć je drucikiem od zewnątrz. To szybsze i bezpieczniejsze, szczególnie przy robieniu ozdób z dziećmi.
Naturalne dodatki ratują wygląd całej choinki
Recyklingowe ozdoby łatwo przesadzić. Wystarczy za dużo kolorów, kilka przypadkowych materiałów i całość zaczyna wyglądać jak zbiór szkolnych prac. Właśnie dlatego warto dodać elementy naturalne. Szyszki, gałązki, suszone owoce i laski cynamonu porządkują kompozycję i sprawiają, że nawet bardzo proste dekoracje wyglądają dojrzalej.
Suszone plasterki pomarańczy można przewlec sznurkiem i zawiesić solo albo połączyć z gwiazdką z kartonu. Szyszki dobrze wyglądają lekko pobielone, ale bez pełnego malowania. Cynamon i anyż nadają zapach, co przy sztucznej choince robi sporą różnicę. To drobiazgi, ale budują klimat skuteczniej niż kolejna plastikowa bombka.
Jeśli choinka ma wyglądać spójnie, naturalne dodatki powinny stanowić około 1/3 wszystkich dekoracji. Wtedy nie giną między innymi ozdobami.
Jak połączyć kolory, żeby ozdoby z recyklingu wyglądały schludnie
Najczęstszy błąd to chęć wykorzystania wszystkiego naraz, bo „szkoda wyrzucić”. Na choince to widać od razu. Lepiej wybrać jeden kierunek i trzymać się go do końca. Recyklingowe dekoracje bardzo dobrze wyglądają w spokojnej palecie, gdzie materiał gra większą rolę niż mocny kolor.
Bezpieczne zestawy działają najlepiej, zwłaszcza na początku. Kilka przykładów:
- kraft + biel + zgaszona czerwień,
- beż + zieleń + drewno,
- srebro + szarość + papier gazetowy,
- naturalny brąz + pomarańcz suszonych owoców + złamany biały.
Jeśli pojawia się złoto albo brokat, lepiej potraktować je jako akcent. Jedna błyszcząca krawędź gwiazdy albo cienka nitka na rozecie w zupełności wystarczy. Przy ozdobach z odzysku mat i faktura zwykle dają lepszy efekt niż połysk.
Trwałość i bezpieczeństwo: kilka rzeczy warto zrobić porządnie
Dekoracje z recyklingu nie muszą być jednorazowe. Sporo zależy od kleju, sposobu zawieszania i przechowywania po świętach. Papierowe elementy warto delikatnie usztywnić klejem z wodą albo bezbarwnym lakierem w sprayu. Dzięki temu nie falują od wilgoci i łatwiej je odkurzyć przed kolejnym sezonem.
Przy świecach, lampkach o wysokiej temperaturze i kominku trzeba zachować zdrowy rozsądek. Suszone dodatki i papier nie lubią kontaktu z ciepłem. Na szczęście przy nowoczesnych lampkach LED ryzyko jest dużo mniejsze, ale i tak nie ma sensu wciskać ozdób bezpośrednio między przewody.
- cięższe ozdoby zawieszać głębiej, bliżej pnia,
- papier trzymać z dala od źródeł ciepła,
- szklane słoiczki wykorzystywać tylko jako dekoracje stojące lub bardzo lekkie zawieszki,
- po świętach przechowywać ozdoby warstwowo, przekładając je papierem.
Od czego zacząć, żeby nie ugrzęznąć po pierwszym wieczorze
Najlepiej wybrać 2 typy ozdób i zrobić po kilka sztuk z każdego. Na przykład papierowe gwiazdy i zawieszki z suszonej pomarańczy. To wystarczy, żeby choinka dostała własny charakter, a jednocześnie nie zamienić salonu w warsztat na trzy dni.
Dobrym pomysłem jest też zrobienie jednej serii testowej przed świętami. Od razu widać, czy dany materiał dobrze się układa, czy klej nie przebija przez papier i czy kolory do siebie pasują. W dekoracjach z recyklingu mniej znaczy więcej, a najładniejsze rzeczy zwykle wychodzą z prostych połączeń, nie z najbardziej skomplikowanych pomysłów.
